Came Mescidi
Zengin memarliq uslubuna malik olan en qedim mescidlerden biri olan Cume mescidi 1802- ci ilde Qazi Nesrullah efendinin oglu Qazi Ismayil efendinin maddi yardimi ile tikilmistir. Binanin tikilisi mueyyen fasilerle 10 ile basa catdirilmisdir. Bu mescid tekce Nubada deyil, simal-serqi Azerbaycanda en qedim dini merkezlerden biri olmusdur. Mescid ve onun nezdinde olan medrese 1924- cu iledek faaliyyet gostermis, qirmizi imperita dovrunde onun faaliyyeti qadagan edilmisdir. 1933-cu ilde medrese, minare sonralar ise diger tikililer dagidilmisdir.
Azerbaycan musteqillik yoluna gedem qoydugdan sonra mescid yeniden dindarlarin istifadesine verilmis ve dini qurum kimi edliyye nazirliyinde qeydiyatdan kecmisdir. Qisa muddet erzinde mescidin etrafinda sebekeli hasar cekilmis, su, kanalizasiya xetleri cekilmis, destemazxana ve medresenin tikintiside basa catmisdir ve diger abadliq isleri de gorulmustur. Turkiyenin dini isler idaresi mescide 5 min dollar deyerinde minber bagislamis. Hemin teskilat qubali dindarlarin xahislerini nezere alaraq burada hundurluyu 50 metr olan minare de insa etmisdir.
|
Erdebil Mescidi
Erdebil mescidi XIX esre aiddir. Mescid bismis kerpicden tikilmisdir. Mescid bir iri otaqdan ibaretdir. Mescid dord uzlu prizma seklindedir. Mescidin 9 penceresi, 1 qapisi var.Erdebil mescidi 1967-ci ilde arxiv kimi istifadeye verilmistir. 1980-ci ilin iyun ayinda elektrik xettinde bas vermis qeza neticesinde yanmisdir. Nazirliyin qerarina esasen rayon erazisinde tedricen berpa isleri gorulmustur. Erdebil mescidi de o vaxtlar az da olsa temir olunmusdur. Sonralar din xadimleri terefinden, komekci otaqlar, destamaz almaq ucun ayrica yer, dord bir yani bari cekilmisdir. Hal-hazirda Erdebil mescidi dini meqsedle istifade olunur. Hec bir temire ehtiyaci yoxdur.
|
Sekinaxanim Mescidi
Sekinaxanim mescidi XIX esre aiddir. Mescidi Sekinaxanimin eri Abasqulu Bakixanovun xatiresini ebedilesdirmek ucuntikdirmisdir. Tikinti 1840 ci illerin sonunda baslamis, 1854-cu ilde basa catmisdir. Mescid bir otaqdan ibaretdir. Mescidin binasi bismis kerpicden insa olunmusdur.mescid dordbucaqli seklinde insa edilmisdir. Mescid dordbucaqli sekilde tikilmisdir. Mescidin doqquz penceresi, iki qapisi var. Mescidin esas giris gapisi simal terefdendir. Mescidin bayir terefden qapisinin ustunde ereb elifbasi ile yazilmis lovhe var. Mescidin gunbezi xaricden ag demirle ortulmusdur. Mescidin gunbezinin ustunde mescidin serefi yerlesir. Serefe cixmaq ucun yer mescidin ustundendir. Mescidin iceri terefden hundurluyu 20 m-dir. Umumi hundurluyu 27 m-dir. Hal-hazirda mescidin temire ehtiyaci yoxdur, her terefli temir olunmusdur. Abideninin heyet hissesinde elave yardimci otaglar tikilmisdir. Bu otaqlardan medrese, cayxana kimi istifade olunur. Dindarlar terefinden mescid kimi istifade olunur.
|
Gunbezli Hamam
Gunbezli hamam XIX esre aiddir.Gunbezli hamamin binasi qirmizi kerpicden insa olunmusdur. Hamam planda dordbucaqli olmustur. Hamamin esas bas giris qapisi simal terefdendir. Hamamin gunbezi qirmizi kerpicden tikilmisdir.Gunbezli hamam 6 otaqdan ibaret olub, 2 qapisi ve 6 penceresi var.Gunbezli hamam1985-ci ile kimi istifade ounmusdur.
Medeniyet Nazirliyinin istehsalat ve elmi berpa emalatxanasinin Quba sahesi uzre olan briqadasiterefinden 1986-87-ci illerde berpa isleri aparilmisdir. Berpa isleri basa catdiqdan sonar Gunbezlihamam 1991-92-ci illerde rayon gencler ittifaqinin Р вЂРІвЂќР‚Р’В°CinarР вЂРІвЂќР‚Р’Р† kicik muessesine icareye verilmisdir ve is aparmadiglarina gore muqavile sobe terfinden pozulmus ve yeniden 1993-cu ilin evvelinde Р вЂРІвЂќР‚Р’Р†AvanqardР вЂРІвЂќР‚Р’Р† kooperativi ile medeniyet sobesi muqavile baglamisdir. Lakin hemin kooperativ de bu vaxta kimi hec bir is gormemisdir. Bina baximsizliq uzunden, nemlikden pis veziyyet dusmusdur. Hal-hazirda hamamin veziyeti cox pis haldadir. Qapi-penceresi ogurlanmis, kanalzasiya sistemi tutulmus, hasarlari dagilmisdir. Hamamin icerisi berbad veziyyete dusmusdur. Son gunlerde hamamin etrafina demir barmaqliqlardan hasar cekilmisdir.
|
Hacibaba Axund Mescidi
Hacibaba Axund mescidi XIX esrin evvellerinde receb ayinin 25-de Haci Cefer terefinden tikilmisdir. Mescid bismis kerpicden insa olunmusdur. Mescid dord otaqdan ibaretdir. Mescid planda dordbucaqli olub, esas ibadet zalindan ve onundeki komekci otaqlardan ibaretdir. Mescidin esas bas girisi simal terefdendir. Mehrab qapi ile uzbeuz yerlesib. Esas zalin ortasinda tavan ortuyunu saxlamaqdan otru iki eded sutun vardir. Qadinlar ucun ayrilmis kicik zal ikinci mertebede yerlesirе÷ mescidin gunbezi xaricden ag demir ile ortulmusdurе÷ mescidin
|
Tagli Korpu
Quba rayonunda kecmis muhendis tikililerinden dovrumuze qeder qalanlar icerisinde Qudyalcay korpusu muhum tarixi-memarliq ehemiyyetine malikdir. XIX esrde Quba qezasinda 7 korpu olmusdur. Haqqinda danisdigimiz koprunun insasi baslanan vaxta onlarin hec biri salamat qalmamisdir. Korpunun salinmasi zeruretiXVIII esrin axirlarinda XIX esrin evvellerinde meydana gelmisdir.
1851-ci ilde Qudyalcayda direkler uzerinde taxta korpu tikilir. Lakin bu korpu cox qalmir. Ona gorede onun yerinde yeni korpu salmaq lazim geldi. Bu ise ise 1894-cu ilde baslandi. Onun deyeri 78.000 manat deyerinde mueyyen edilmisdir. Korpunun 19 direk uzerinde tikilmesi nezewrde tutulmusdu. Lakin koprunun tikinti prossesinde asirimlar ixtisar olunmus ve o 14 das dayaq uzerinde tikilmisdir. Yarimdairevi bicimli taglar sistemi bismis kerpicden horulmus ve bir birinden 11,1 metr arali olan dayaqlara soykenir. Korpunun taglari altindan her iki sahildeki yasayis menteqesinin sairane menzeresi acilir.
Korpunun 70 sm eninde tagi esas kerpici horgusu ile birlikde tikilmisdir. Tag dayaglarinin istinad etdiyi mohkem korpunun bunovreleri yaxsi yonulmus daslardan horulmusdur. Subhesiz ki, bu korpu bir memarliq eseridir. Buna gorede o dovletin muhafize etdiyi memarliq abidelerinin siyahisina daxil edilmisdir.
|
|
